Phản đề bằng cách thay đổi lăng kính tiếp nhận

Cách làm: Thay vì nhìn vấn đề từ góc độ bản thân, hãy nhìn từ góc độ của cả cộng đồng người, thời gian, lịch sử hoặc vũ trụ, đặt giá trị đang bàn luận vào lăng kính khác, các tiếp cận khác để thấy sự đa chiều hoặc tính tương đối của nó.

Ví dụ cho đề bàn về sự thành công: Chúng ta thường ca tụng thành công như một đích đến rực rỡ, nhưng nếu nhìn từ điểm cuối của hành trình nhân sinh, liệu những con số hay danh hiệu có thực sự định nghĩa một con người? Đôi khi, sự thất bại hiển hách còn có giá trị thức tỉnh hơn một sự thành công tầm thường. Một vết xước đầy trải nghiệm đôi khi quý giá hơn một tấm huy chương phẳng lặng nhưng vô hồn.

Phản đề bằng cách làm rõ khái niệm của từ để so sánh với những từ gần nghĩa

Cách làm: Chỉ ra rằng xã hội đang dùng sai, hiểu sai nghĩa của từ ngữ để bao biện cho những thói xấu, hoặc hiểu sai một giá trị tích cực.

Ví dụ cho đề bàn về sự thỏa hiệp-hòa hợp: Người ta thường nhầm lẫn giữa “hòa hợp” và “hòa tan”, giữa “thỏa hiệp” và “đầu hàng”. Đừng lấy danh nghĩa của sự bao dung để che đậy cho sự nhu nhược, cũng đừng lấy cái mác thích nghi để ngụy biện cho việc đánh mất bản sắc cá nhân. Một thực thể chỉ có thể đóng góp cho cộng đồng khi nó vẫn còn là chính nó, thay vì trở thành một bản sao mờ nhạt trong đám đông.

Phản đề bằng cách chỉ ra hệ lụy của khi con người “cầu toàn hóa”

Cách làm: Phân tích rằng nếu ai cũng thực hiện giá trị đó một cách quá mức tới ngưỡng cực đoan thì xã hội sẽ trở nên bất ổn hoặc thiếu nhân tính. Một giá trị tốt đẹp khi được đẩy đến tận cùng của sự tuyệt đối sẽ trở thành một bi kịch.

Ví dụ cho đề bàn về sự trung thực: Sự trung thực là sợi dây cốt lõi của đạo đức, nhưng một sự trung thực trần trụi, thiếu vắng sự thấu cảm đôi khi lại trở thành nhát dao sắc lẹm sát thương người khác. Có những “lời nói dối trắng” mang trong mình lòng trắc ẩn lớn lao hơn cả sự thật tàn nhẫn. Suy cho cùng, đạo đức không nằm ở việc tuân thủ máy móc các quy tắc, mà nằm ở mục đích cao cả nhất: bảo vệ sự sống và tâm hồn con người.

Thông tin lớp Văn ôn THPTQG OFFLINE: https://forms.gle/gnVipgA1xs3LCQ8s96