Thông tin Lớp 12 ôn THPTQG Offline: https://forms.gle/2riyivHSUHk47Hno6

Tiếp nhận văn học là quá trình người đọc hòa mình vào tác phẩm, rung động với nó, đắm chìm trong thế giới nghệ thuật được dựng lên bằng ngôn từ, lắng tai nghe những tiếng nói của tác giả, thưởng thức cái hay, cái đẹp của người cầm bút. Về thực chất, tiếp nhận văn học là một cuộc giao tiếp đối thoại tự do giữa người đọc thông qua tác giả và tác phẩm.

Ý nghĩa của quá trình tiếp nhận

– Đối với tác phẩm: Quá trình tiếp nhận làm cho ý nghĩa tác phẩm không ngừng biến động, phong phú thêm trong tiến trình lịch sử. Qua tiếp nhận, nhờ được liên tưởng, tưởng tượng, cắt nghĩa của ng đọc mà tác phẩm trở nên đầy đặn, sống động, hoàn chỉnh.

– Đối với người đọc: Trong quá trình tiếp nhận, không những giá trị văn học được khám phá mà thế giới tinh thần của người đọc cũng đổi thay theo. Nhờ tác phẩm mà ng đọc được mở rộng vốn hiểu biết, kinh nghiệm về đời sống, tư tưởng, tình cảm, cũng như năng lực cảm thụ, tư duy.

Nhu cầu: Nhu cầu tiếp nhận văn học của người đọc rất phong phú, đa dạng

– Nhu cầu giải trí

– Nhu cầu hiểu biết, nâng cao năng lực cảm thụ

– Nhu cầu phát hiện, nhận xét, đánh giá

– Nhu cầu đọc để học tập, sáng tác

Quá trình tiếp nhận văn học: chia làm các giai đoạn như sau:

– Đọc văn bản

– Phát hiện, kiến tạo ý nghĩa tác phẩm, thưởng thức những giá trị tư tưởng, nghệ thuật

– Đọc thuộc và ghi nhớ những chỗ hay

– Điểm kết thúc của tiếp nhận văn học: quá trình tiếp nhận các tác phẩm lớn khá lâu dài, thường không kết thúc

Những quy luật cơ bản của tiếp nhận văn học

– Đặc trưng của văn học: Tác phẩm văn học là cấu trúc mời gọi có những điểm trắng, khoảng trống, nhiều điểm chưa xác định. Người đọc phải lấp khoảng trống, xóa chỗ trắng, cụ thể hóa những điểm chưa xác định, gọi dậy tầng chìm của tảng băng trôi, những chỗ “cong”.

– Vai trò tích cực, chủ động của người đọc: Muốn chiếm lĩnh văn bản ngôn từ, biến nó thành 1 thế giới nghệ thuật giàu ý nghĩa, người đọc phải là một người đồng sáng tạo với tác giả.

Sáng tạo của người đọc với sáng tạo của người nghệ sĩ

Người nghệ sĩ: tạo ra tác phẩm, tác phẩm là đối tượng của hoạt động tiếp nhận văn học. Nếu không có sáng tạo của tác giả, cũng không có tác phẩm, đồng nghĩa với không có quá trình tiếp nhận văn học diễn ra. Sáng tạo của tác giả đóng vai trò là sáng tạo khởi đầu, là tiền đề của tiếp nhận văn học.

Người đọc: đó là sáng tạo trên nền sáng tạo khác, là sáng tạo trong tiếp nhận nhằm mục đích hiểu, lý giải, khai thác giá trị của tác phẩm

Nền tảng của sự sáng tác: vốn sống, những kinh nghiệm nghệ thuật nhất định

Biểu hiện của tính tích cực, sự chủ động sáng tạo của người đọc: Trong khi tiếp nhận tác phẩm, người đọc lấp đầy những chỗ trống, khoảng trắng mà nhà văn có ý thức hoặc vô tình tạo nên. Từ chỗ hiểu ý nghĩa các từ, các hình ảnh, hiểu được những chỗ bỏ trống, giải thích được những điều mới mẻ làm phát lộ những hàm ý, ý tưởng mới